“फोटो : प्रतिनिधिक / AI-निर्मित

पिकांसाठी नाही तर वर्षभराच्या संसारासाठी शेतकऱ्यांची लढाई; सोयाबीन, कपाशी, तूर संकटात

मूर्तिजापूर | प्रतिनिधी

आभाळाकडे डोळे लावून बसलेला शेतकरी… शेतात उभे असलेले कोवळे पीक… आणि पावसाची वाट पाहत कोरडी पडलेली जमीन! ही परिस्थिती सध्या मूर्तिजापूर तालुक्यातील अनेक शेतकऱ्यांच्या नशिबी आली आहे.

हंगामाच्या सुरुवातीला समाधानकारक पाऊस झाला आणि शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलला. पावसाच्या भरवशावर कर्ज काढून, उधारी करून, महागडी बियाणे-खते खरेदी करून शेतकऱ्यांनी खरिपाची पेरणी केली. पिके उगवली आणि यंदाचे वर्ष चांगले जाईल, अशी आशा निर्माण झाली.

मात्र त्यानंतर पावसाने अचानक पाठ फिरवली…

गेल्या ३२ दिवसांपासून पावसाने दडी मारल्याने जमिनीतील ओलावा संपत चालला आहे. काळ्या जमिनीला भेगा पडत आहेत. उभ्या पिकांची वाढ खुंटली असून अनेक ठिकाणी पिके सुकण्याच्या मार्गावर आहेत.

शेतकऱ्याच्या डोळ्यांसमोर उभे पीक, पण हातात पाणी नाही!

सोयाबीनच्या वाढीचा आणि फुलोऱ्याचा महत्त्वाचा काळ सुरू असतानाच पाऊस गायब झाला आहे. त्यामुळे पुढे शेंगा भरण्यावर आणि उत्पादनावर मोठा परिणाम होण्याची भीती आहे.

कपाशीची झाडे निस्तेज झाली आहेत. तुरीची वाढही पावसाअभावी प्रभावित होत आहे. मूग, उडीद यांसारख्या पिकांचीही अवस्था चिंताजनक आहे.

शेतकऱ्याने पिके उभी केली; आता ती वाचविण्याची जबाबदारी निसर्गाच्या हातात आहे.

बियाणे, खत, कीटकनाशके, मशागत आणि मजुरी—शेतकऱ्याने पेरणीपूर्वीच हजारो रुपये खर्च केले आहेत. काहींनी बँकेचे कर्ज घेतले, तर काहींनी उधारी करून शेती उभी केली.

पाऊस झाला म्हणून पेरणी केली...

आता पाऊसच झाला नाही तर त्या कर्जाचे काय? घरचा खर्च कसा भागणार? मुलांचे शिक्षण, औषधोपचार आणि वर्षभराचा संसार कसा चालणार?

हा प्रश्न आज मूर्तिजापूर तालुक्यातील शेतकऱ्यांना सतावत आहे.

गतवर्षी ऑगस्टमध्ये अतिवृष्टीमुळे शेतकऱ्यांच्या पिकांचे नुकसान झाले. यंदा मात्र पावसाच्या प्रदीर्घ खंडामुळे पिके संकटात आली आहेत.निसर्गाची परीक्षा दरवर्षी शेतकऱ्याचीच का?कधी अतिवृष्टी, कधी अवकाळी, कधी गारपीट आणि आता पावसाचा मोठा खंड… या सगळ्याचा सामना करूनही शेतकरी पुन्हा उभा राहतो आणि पुढच्या हंगामाची तयारी करतो.आता शेतकऱ्यांना आश्वासन नव्हे, तर मदतीची गरज!पावसाचा खंड आणखी वाढल्यास खरीप हंगामावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रशासनाने तालुक्यातील पिकांची तातडीने पाहणी करून पीक परिस्थितीचा वस्तुनिष्ठ आढावा घ्यावा, आवश्यक उपाययोजना कराव्यात आणि नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना शासनाच्या नियमानुसार मदत मिळवून द्यावी, अशी अपेक्षा शेतकऱ्यांकडून व्यक्त होत आहे.शेतकऱ्याची एकच अपेक्षा…“आम्ही घाम गाळून जमीन पिकवली आहे… आता आभाळानेही साथ द्यावी!”मूर्तिजापूर तालुक्यातील शेतकऱ्यांच्या या भावनेला पावसाचीच नव्हे, तर प्रशासनाच्या संवेदनशील मदतीचीही गरज आहे.